Box 3 vermogensbelasting in 2026: alles wat je moet weten

Box 3 is de belasting die u betaalt over uw spaargeld en beleggingen. In 2026 is er veel veranderd. Dit artikel legt uit hoe Box 3 werkt, wat er is veranderd, en wat u moet weten over de tegenbewijsregeling.

Wat is Box 3 precies?

Box 3 is een van de drie boxen in het Nederlandse belastingstelsel:

• Box 1: Inkomen uit werk en woning (salaris, winst, hypotheekrenteaftrek)
• Box 2: Inkomen uit aanmerkelijk belang (dividend uit uw eigen BV)
• Box 3: Inkomen uit sparen en beleggen (spaargeld, beleggingen, tweede woning)

Als u vermogen heeft in Box 3, betaalt u daar belasting over. De belasting is gebaseerd op een verondersteld rendement, niet op wat u daadwerkelijk verdient.

Hoeveel vermogen mag u belastingvrij hebben?

Voordat u Box 3-belasting betaalt, mag u een deel van uw vermogen onbelast houden. Dit heet het heffingsvrij vermogen.

Vermogen tot deze drempel is vrijgesteld van Box 3. Heeft u meer? Dan betaalt u over het meerdere.

De forfaitaire rendementspercentages

De Belastingdienst rekent met veronderstelde rendementen per vermogenscategorie:

Over het rendementspercentage betaalt u 36 procent belasting.

Voorbeeldberekening

• Heffingsvrij vermogen: €59.357
• Belastbaar vermogen: €90.643
• Forfaitair rendement: €90.643 x 1,28 procent = €1.160
• Box 3-belasting: €1.160 x 36 procent = €418

Stel u heeft €150.000 aan spaargeld (alleenstaand):

De tegenbewijsregeling: uw werkelijke rendement

De Hoge Raad oordeelde dat het systeem met forfaitaire rendementen in strijd is met de Europese wet. Daarom kunt u vanaf 2026 aantonen dat uw werkelijke rendement lager was dan hetgeen de fiscus berekent.

Wanneer is tegenbewijs interessant?

• Spaargeld met lage rente (vaak onder 1,28 procent)
• Beleggingen die zijn gedaald in waarde
• Vastgoed met dalende waarde

De tegenbewijsregeling is voordelig als uw werkelijke rendement lager is dan de forfaits. Dit is vaak het geval bij:

De regeling is niet voordelig als u beleggingen heeft die harder groeien dan 6 procent per jaar.

Hoe werkt het in de praktijk?

U vult het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) in bij uw belastingaangifte. Daarvoor moet u aantonen welk rendement u daadwerkelijk heeft behaald.

• Rente, dividend en huurinkomsten
• Gerealiseerde koerswinsten of -verliezen
• Waardeveranderingen van bezittingen (bijvoorbeeld tweede woning: verschil in WOZ-waarde)

Wat telt mee als werkelijk rendement:

Belangrijk: kosten zijn in principe niet aftrekbaar. Alleen rente over schulden in Box 3 mag worden meegenomen.

Rekenvoorbeeld tegenbewijs

U heeft €150.000 spaargeld en ontvangt 0,8 procent rente per jaar.

Zonder tegenbewijs:

• Forfaitair rendement: €150.000 x 1,28 procent = €1.920
• Heffing: €691

Met tegenbewijs:

• Werkelijk rendement: €150.000 x 0,80 procent = €1.200
• Heffing: €432

U bespaart €259 per jaar.

Tweede woning en Box 3

Een tweede woning wordt belast in Box 3. Daarbij gelden speciale regels:

• De WOZ-waarde telt mee als vermogen
• Voor zelfgebruik wordt een bijtelling gerekend van 5,06 procent van de WOZ-waarde (of de economische huurwaarde als die hoger is)
• De tegenbewijsregeling kan van toepassing zijn als het werkelijke rendement lager uitvalt

Voor een vakantiewoning die u niet verhuurt, kan het werkelijke rendement volgens de Hoge Raad nihil zijn, omdat er geen direct inkomen is.

Groene beleggingen: speciale vrijstelling

Belegt u in groene fondsen? Dan krijgt u een extra vrijstelling. In 2026 bedraagt deze €26.715 per persoon.

Let op: deze vrijstelling wordt afgebouwd. Vanaf 2027 wordt dit €200 en in 2028 verdwijnt de vrijstelling volledig.

Box 3 en de bijleenregeling

Verkoopt u uw eerste woning met overwaarde en koopt u een nieuwe woning? Dan kan de hypotheekrente over dat deel van de lening niet aftrekbaar zijn als u de overwaarde niet gebruikt voor de nieuwe woning. Het niet-herbelegde deel van de overwaarde wordt wel meegenomen in de Box 3-berekening.

Moet u actie ondernemen?

Niet iedereen hoeft actie te ondernemen. De Belastingdienst past automatisch de forfaitaire berekening toe. Alleen als u denkt dat uw werkelijke rendement lager is, is het zinvol om het formulier OWR in te vullen.

Controleer jaarlijks of de hoogte van uw rendement reden geeft om tegenbewijs te overwegen. Dit kan vooral lonen als u voornamelijk spaargeld heeft met lage rente.

Wil je weten of jij vermogensbelasting betaalt in Box 3? Doe de gratis scan en ontvang binnen 2 minuten een persoonlijk overzicht.