ANBI giften aftrekken in 2026: drempel, maximum en periodieke schenking

Geeft u weleens aan een goed doel? Dan kunt u die giften in 2026 aftrekken van uw belasting. De regels hangen af van het type gift. Lees hoe u maximaal profiteert zonder gedoe met de fiscus.

Veel Nederlanders geven jaarlijks aan goede doelen. Wie dat doet, kan een deel van die giften aftrekken van de inkomstenbelasting. De regels zijn in 2026 op een paar punten gewijzigd. Dit artikel zet ze voor u op een rij.

Het korte antwoord

Giften aan een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) zijn aftrekbaar in Box 1. Er zijn twee systemen:

• Gewone giften: drempel 1% van uw drempelinkomen (minimaal € 60), maximum 10%.
• Periodieke giften: geen drempel, maximum € 1.500.000 per kalenderjaar.

Het maximale effectieve aftrekpercentage is 37,56%. Culturele ANBI's krijgen een verhoging van 25%, met een maximum van € 1.250 extra per jaar.

Wat is een ANBI?

Een ANBI is een instelling die het algemeen nut dient. Denk aan goede doelen op het gebied van gezondheid, cultuur, onderwijs, natuur of ontwikkelingssamenwerking. Een ANBI heeft een speciale status bij de Belastingdienst. U herkent ze op de website of in een folder aan de vermelding 'ANBI'.

Wilt u zeker weten of een instelling een ANBI is? De Belastingdienst publiceert een openbaar register van ANBI's.

Twee soorten giften, twee systemen

De fiscus maakt een scherp onderscheid tussen gewone giften en periodieke giften. Ze worden afzonderlijk berekend en hebben aparte drempels en maxima.

Gewone giften

Dit zijn eenmalige giften of giften zonder vaste looptijd. Denk aan een losse donatie tijdens een collecte of een gift aan het einde van het jaar.

Voor gewone giften gelden in 2026:

• Drempel: 1% van uw drempelinkomen, met een absoluut minimum van € 60.
• Maximum: 10% van uw drempelinkomen.

Het drempelinkomen is uw totale verzamelinkomen uit Box 1, 2 en 3, vóór aftrek van persoonsgebonden aftrekposten. Bij fiscale partners worden de inkomens en de giften verplicht samengevoegd.

Periodieke giften

Dit zijn structurele schenkingen die u voor minimaal vijf jaar vastlegt in een overeenkomst. De overeenkomst kan via de notaris lopen, maar mag ook onderhands zijn als aan bepaalde voorwaarden is voldaan.

Voor periodieke giften gelden in 2026:

• Drempel: geen. U mag elke euro aftrekken.
• Maximum: € 1.500.000 per kalenderjaar.

Het maximum van € 1.500.000 geldt per persoon. Voor fiscale partners samen is het maximum dus ook € 1.500.000, niet het dubbele. Er is een overgangsregeling voor schenkingsovereenkomsten die vóór 4 oktober 2022 (16:00) zijn vastgelegd. Die kennen geen maximum.

Bron: Belastingdienst – Aftrek giften.

Hoeveel levert een gift u op?

Uw aftrek is een aftrekpost in Box 1. De waarde hangt af van uw inkomen en het marginale tarief. In 2026 gelden de volgende tarieven:

Het lijkt logisch dat de aftrek tegen het hoogste tarief van 49,50% gaat. Toch is dat niet zo. De wetgever past in de hoogste schijf een correctie toe van 11,94%. Daardoor is uw maximale teruggave op een aftrekpost 37,56% (49,50% min 11,94%). Dit geldt ook voor andere aftrekposten, zoals de aftrek van studiekosten of partneralimentatie.

Bron: Belastingdienst – Tariefsaanpassing aftrekposten.

Rekenvoorbeeld

U verdient € 38.000 per jaar en geeft in 2026 € 500 aan een ANBI. U zit in schijf 1, uw tarief is 35,82%. Uw drempelinkomen is ongeveer € 38.000. De drempel voor gewone giften is 1% = € 380. Uw gift van € 500 ligt boven die drempel. Het aftrekbare deel is € 500 - € 380 = € 120. Uw belastingvoordeel: € 120 × 35,82% = € 43.

Geeft u in plaats daarvan een periodieke gift van € 500 per jaar (vastgelegd voor 5 jaar)? Dan is er geen drempel. Het volledige bedrag is aftrekbaar. Uw voordeel: € 500 × 35,82% = € 179.

Culturele ANBI: 25% extra aftrek

Geeft u aan een culturele instelling, zoals een museum of theater? Dan kunt u een verhoging krijgen van 25%. Dit betekent dat uw gift voor 125% in de belastingaangifte meetelt.

De verhoging is gemaximeerd op € 1.250 per jaar. Dit maximale extra voordeel behaalt u bij een donatie van € 5.000. Alles boven die € 5.000 levert enkel de reguliere aftrek op.

De 25%-verhoging geldt voor zowel gewone als periodieke giften. De instelling moet wel als culturele ANBI geregistreerd staan bij de Belastingdienst.

Let op: er bestaat een hardnekkig misverstand dat de aftrek voor culturele ANBI's verdubbelt. De wettekst hanteert 25%, niet 50%.

Giften in natura

Sinds een wetswijziging in 2024 is de controle op giften in natura aangescherpt. Overschrijdt uw gift in natura de € 10.000 per jaar (€ 20.000 voor fiscale partners)? Dan accepteert de Belastingdienst alleen nog een onafhankelijk taxatierapport of een recente inkoopfactuur om de waarde in het economisch verkeer vast te stellen.

Een gift in natura van bijvoorbeeld € 8.000 aan een museum is dus aftrekbaar zonder taxatierapport. Bij € 12.000 is een rapport verplicht.

Vrijwilligers en afgestane vergoedingen

Vrijwilligers kunnen hun niet- vergoede kosten aftrekken als gift. Het gaat om twee categorieën:

1. Reiskosten: voor elke kilometer die u voor de ANBI rijdt zonder vergoeding, mag u € 0,23 per kilometer aftrekken als gewone gift.
2. Afgestane vrijwilligersvergoeding: ziet u af van een reglementair vastgestelde vergoeding (maximaal € 2.200 per jaar), dan mag ook dit bedrag als gewone gift meetellen bij de berekening van uw 1%-drempel.

Deze regeling maakt het aantrekkelijker om u als vrijwilliger in te zetten voor een goed doel.

Wat als uw inkomen niet toereikend is?

Overtreft uw aftrek uw inkomen in Box 1 in een bepaald jaar? Dan ontstaat er een 'restant persoonsgebonden aftrek'. De fiscus schuift dit restant onbeperkt door naar volgende belastingjaren. Eerst binnen Box 1, daarna naar Box 3 en ten slotte naar Box 2. U verliest dus geen recht op aftrek.

Bron: Belastingdienst – Restant persoonsgebonden aftrek.

Veelgemaakte fouten

Bij het aftrekken van ANBI-giften gaat er regelmatig iets mis. De vier grootste valkuilen:

1. Geen schriftelijke vastlegging voor periodieke giften. Zonder overeenkomst voor minimaal vijf jaar geldt de gewone-giften-systematiek met drempel en maximum.
2. Vergeten de drempel van 1% toe te passen. Veel giften onder de drempel worden onterecht afgetrokken, wat tot correcties leidt bij een controle.
3. Onder het maximum van 10% blijven. Giften daarboven zijn niet aftrekbaar. Dat is niet erg, maar u moet ze wel correct boeken.
4. Niet controleren of de instelling een ANBI is. Giften aan een instelling zonder ANBI-status zijn niet aftrekbaar.

Hoe vraagt u de aftrek aan?

U geeft uw giften op in uw aangifte inkomstenbelasting:

1. Open uw aangifte via Mijn Belastingdienst.
2. Ga naar het onderdeel 'Aftrekposten'.
3. Kies 'Giften'.
4. Vul het totaalbedrag aan gewone giften en periodieke giften apart in.
5. Voeg de gevraagde gegevens toe (naam ANBI, RSIN, bedrag, datum).

Bewaar uw bankafschriften en eventuele overeenkomsten. Bij een controle kan de fiscus hierom vragen.

Wanneer heeft u geen recht op aftrek?

Er zijn situaties waarin uw gift niet aftrekbaar is:

• U geeft aan een instelling zonder ANBI-status.
• U geeft aan een buitenlandse instelling zonder vergelijkbare status.
• Uw gift overschrijdt het maximum van 10% (gewone giften) of € 1.500.000 (periodieke giften).
• U ontvangt een tegenprestatie, bijvoorbeeld een loterij of een goed doel met een cadeau.

Samenvatting

• Giften aan een ANBI zijn aftrekbaar in Box 1.
• Gewone giften: drempel 1% drempelinkomen (min € 60), maximum 10%.
• Periodieke giften: geen drempel, maximum € 1.500.000 per jaar.
• Culturele ANBI: 25% verhoging, maximaal € 1.250 extra per jaar.
• Het maximale effectieve aftrekpercentage is 37,56%.
• Schriftelijke overeenkomst voor 5 jaar verplicht bij periodieke giften.
• Giften in natura boven € 10.000 vereisen een taxatierapport.

Wilt u weten hoeveel uw giften u in 2026 opleveren, samen met uw andere aftrekposten en heffingskortingen? Met onze Belastingchecker ziet u in 2 minuten hoeveel u terugkrijgt. De tool houdt rekening met al uw persoonlijke situatie. Lees ook ons artikel over partneralimentatie aftrekken als u meer wilt weten over aftrekposten.